Promocja książki "Kresowe tradycje zielonogórskiego winiarstwa"
Media
20 lutego 2026 roku w sali witrażowej Muzeum Ziemi Lubuskiej o godz. 17:00 odbędzie się promocja drugiego wydania książki pod tytułem „Kresowe tradycje zielonogórskiego winiarstwa”. Album jest wspólnym dziełem trzech autorów: Przemysława Karwowskiego, Arkadiusza Cincio i Tomasza Kowalskiego. Przedmowę napisał dyrektor Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze – Leszek Kania. Inspiracją do jego napisania była wystawa „Zaleszczyki – stolica kresowego winiarstwa”, która była prezentowana od września 2024 do marca 2025 roku.
Pierwsza część książki nosi tytuł „Winiarstwo na Podolu i Pokuciu”. Pierwszym zaprezentowanym zagadnieniem jest kształcenie kadr winiarskich ze szczególnym uwzględnieniem szkoły winiarsko-sadowniczej w Zaleszczykach oraz roli organizacji społecznych działających na rzecz rozwoju sadownictwa i winiarstwa na Kresach Wschodnich II Rzeczpospolitej. Istotnym walorem publikacji są biogramy najważniejszych przedwojennych popularyzatorów uprawy winnej latorośli: Gustawa Głażewskiego, Grzegorza Zarugiewicza, Cyryla Czarkowskiego- Golejewskiego, Józefa Wartanowicza, Stanisława Madeja i wielu innych, dzięki którym, winnice na Podolu i Pokuciu zaczęły się dynamicznie rozwijać.
W kolejnym podrozdziale zebrano wiadomości dotyczące historii poszczególnych poleskich i pokuckich winnic w czasie II wojny światowej i po jej zakończeniu. Już ich pobieżna analiza pomaga zrozumieć fakt, że przez długi czas tradycje kresowego winiarstwa były niemal zupełnie zapomniane. Z jednej strony przyczyniła się do tego niewątpliwie polityka władz w okresie PRL-u, gdy w zasadzie w sposób systemowy rugowana była pamięć o polskim dziedzictwie kulturowym Kresów Wschodnich. Mniej oczywistą przesłanką był fakt, że wielu z właścicieli winnic i ich potomków – naturalnych kustoszy tych tradycji – zginęło z rąk sowieckich lub niemieckich.
Podole stało się w II Rzeczypospolitej popularnym regionem turystycznych, którego najważniejszym punktem były Zaleszczyki. Miasto to przyciągało niczym magnes liczne rzesze przybyszów. Najistotniejszym jego atutem był niezwykle sprzyjający klimat, który pozwalał na uprawę ciepłolubnych warzyw i owoców: melonów, arbuzów, moreli i winorośli. Miasto posiadało dwie plaże: cienistą i słoneczną. Do najwybitniejszych osób, które odwiedziły to malownicze miejsce należeli: Józef Piłsudski, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Maria Dąbrowska, Jan Kasprowicz i Loda Halama.
W latach 1935-1938 w Zaleszczykach zorganizowano święto Winobrania. W albumie znajdują się barwne opisy tych obchodów, które były chętnie relacjonowane przez przedwojenną prasę i radio.
Druga część książki nosi tytuł „Łącznicy tradycji”. Opisano w niej sylwetki pięciu osób mających ogromny wpływ na kształt winiarstwa w Zielonej Górze po II wojnie światowej. Co ciekawe wszyscy oni urodzili się na Kresach Wschodnich. Najważniejszą z nich był Grzegorz Zarugiewicz, który posiadał przed wojną winnice w Wierzchniakowicach koło Borszczowa i nauczał w Szkole Sadowniczo-Winiarskiej w Zaleszczykach. Po wojnie osiedlił się w Zielonej Górze, gdzie przez wiele lat opiekował się winnicami należącymi do Lubuskiej Wytwórni Win. W nowym miejscu zamieszkania kontynuował również działalność w zakresie popularyzacji kultury winiarskiej. Do najważniejszych osiągnieć w tym zakresie należy opracowanie książki „Uprawa krzewu winnego” (Poznań 1948) oraz praca w charakterze nauczyciela zawodu w Państwowym Liceum Sadowniczo- Winiarskim w Zielonej Górze. W 1954 roku oddelegowano go do pracy w Warce, ale nawet tam żywo interesował się losem zielonogórskim winiarstwem. Grzegorz Zarugiewicz przed śmiercią wrócił do Zielonej Góry, gdzie zmarł w marcu 1956 roku. Jego imieniem nazwano jedną z ulic przy zielonogórskiej Palmiarni. Kolejnym łącznikiem tradycji był zięć Zarugiewicza – Władysław Sobolewski, który przed wojną był kierowcą Cyryla Czarkowskiego-Golejewskiego – pioniera uprawy winorośli na Kresach. W połowie lat pięćdziesiątych przejął od teścia opiekę na zielonogórskimi winnicami. Zmarł w 1968 roku. Kresowe pochodzenia miał także Mieczysław Kaszuba zarządzający winnicami Lubuskiej Wytwórni Win do drugiej połowy lat 70. XX w. Uczniami Grzegorza Zarugiewicza i absolwentami Państwowego Liceum Sadowniczo-Winiarskiego byli Stanisław Ostrowski i dr Karol Gajewski. Obaj w latach dziewięćdziesiątych XX w. byli aktywnymi działaczami Lubuskiego Stowarzyszenia Winiarskiego –pierwszej organizacji społecznej mającej na celu odrodzenie się winiarstwa w Zielonej Górze i jej okolicach.
Podczas promocji odbędzie się dyskusja z udziałem autorów. Chętni będą mogli pozyskać tę unikatową pozycję wraz z autografami autorów.
Pierwsza część książki nosi tytuł „Winiarstwo na Podolu i Pokuciu”. Pierwszym zaprezentowanym zagadnieniem jest kształcenie kadr winiarskich ze szczególnym uwzględnieniem szkoły winiarsko-sadowniczej w Zaleszczykach oraz roli organizacji społecznych działających na rzecz rozwoju sadownictwa i winiarstwa na Kresach Wschodnich II Rzeczpospolitej. Istotnym walorem publikacji są biogramy najważniejszych przedwojennych popularyzatorów uprawy winnej latorośli: Gustawa Głażewskiego, Grzegorza Zarugiewicza, Cyryla Czarkowskiego- Golejewskiego, Józefa Wartanowicza, Stanisława Madeja i wielu innych, dzięki którym, winnice na Podolu i Pokuciu zaczęły się dynamicznie rozwijać.
W kolejnym podrozdziale zebrano wiadomości dotyczące historii poszczególnych poleskich i pokuckich winnic w czasie II wojny światowej i po jej zakończeniu. Już ich pobieżna analiza pomaga zrozumieć fakt, że przez długi czas tradycje kresowego winiarstwa były niemal zupełnie zapomniane. Z jednej strony przyczyniła się do tego niewątpliwie polityka władz w okresie PRL-u, gdy w zasadzie w sposób systemowy rugowana była pamięć o polskim dziedzictwie kulturowym Kresów Wschodnich. Mniej oczywistą przesłanką był fakt, że wielu z właścicieli winnic i ich potomków – naturalnych kustoszy tych tradycji – zginęło z rąk sowieckich lub niemieckich.
Podole stało się w II Rzeczypospolitej popularnym regionem turystycznych, którego najważniejszym punktem były Zaleszczyki. Miasto to przyciągało niczym magnes liczne rzesze przybyszów. Najistotniejszym jego atutem był niezwykle sprzyjający klimat, który pozwalał na uprawę ciepłolubnych warzyw i owoców: melonów, arbuzów, moreli i winorośli. Miasto posiadało dwie plaże: cienistą i słoneczną. Do najwybitniejszych osób, które odwiedziły to malownicze miejsce należeli: Józef Piłsudski, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Maria Dąbrowska, Jan Kasprowicz i Loda Halama.
W latach 1935-1938 w Zaleszczykach zorganizowano święto Winobrania. W albumie znajdują się barwne opisy tych obchodów, które były chętnie relacjonowane przez przedwojenną prasę i radio.
Druga część książki nosi tytuł „Łącznicy tradycji”. Opisano w niej sylwetki pięciu osób mających ogromny wpływ na kształt winiarstwa w Zielonej Górze po II wojnie światowej. Co ciekawe wszyscy oni urodzili się na Kresach Wschodnich. Najważniejszą z nich był Grzegorz Zarugiewicz, który posiadał przed wojną winnice w Wierzchniakowicach koło Borszczowa i nauczał w Szkole Sadowniczo-Winiarskiej w Zaleszczykach. Po wojnie osiedlił się w Zielonej Górze, gdzie przez wiele lat opiekował się winnicami należącymi do Lubuskiej Wytwórni Win. W nowym miejscu zamieszkania kontynuował również działalność w zakresie popularyzacji kultury winiarskiej. Do najważniejszych osiągnieć w tym zakresie należy opracowanie książki „Uprawa krzewu winnego” (Poznań 1948) oraz praca w charakterze nauczyciela zawodu w Państwowym Liceum Sadowniczo- Winiarskim w Zielonej Górze. W 1954 roku oddelegowano go do pracy w Warce, ale nawet tam żywo interesował się losem zielonogórskim winiarstwem. Grzegorz Zarugiewicz przed śmiercią wrócił do Zielonej Góry, gdzie zmarł w marcu 1956 roku. Jego imieniem nazwano jedną z ulic przy zielonogórskiej Palmiarni. Kolejnym łącznikiem tradycji był zięć Zarugiewicza – Władysław Sobolewski, który przed wojną był kierowcą Cyryla Czarkowskiego-Golejewskiego – pioniera uprawy winorośli na Kresach. W połowie lat pięćdziesiątych przejął od teścia opiekę na zielonogórskimi winnicami. Zmarł w 1968 roku. Kresowe pochodzenia miał także Mieczysław Kaszuba zarządzający winnicami Lubuskiej Wytwórni Win do drugiej połowy lat 70. XX w. Uczniami Grzegorza Zarugiewicza i absolwentami Państwowego Liceum Sadowniczo-Winiarskiego byli Stanisław Ostrowski i dr Karol Gajewski. Obaj w latach dziewięćdziesiątych XX w. byli aktywnymi działaczami Lubuskiego Stowarzyszenia Winiarskiego –pierwszej organizacji społecznej mającej na celu odrodzenie się winiarstwa w Zielonej Górze i jej okolicach.
Podczas promocji odbędzie się dyskusja z udziałem autorów. Chętni będą mogli pozyskać tę unikatową pozycję wraz z autografami autorów.
Serdecznie zapraszamy!
Źródło:https://www.facebook.com/events/1200391762082546
Źródło:https://www.facebook.com/events/1200391762082546